Bồn cầu thông minh tự mở nắp thường sử dụng cảm biến để nhận biết người tiến vào vùng phát hiện phía trước thiết bị. Khi tín hiệu thỏa điều kiện cài đặt, bộ điều khiển kích hoạt mô-tơ nâng nắp; khi người rời đi, nắp có thể tự đóng sau một khoảng trễ. Người dùng không cần chạm tay vào nắp để thực hiện thao tác này.
Điểm cần phân biệt: “nhận diện người dùng” ở đây chủ yếu có nghĩa là phát hiện có người tiếp cận, chứ không phải xác định người đó là ai. Không nên mặc định bồn cầu có chức năng nhận dạng khuôn mặt hoặc phân biệt từng thành viên trong nhà chỉ vì sản phẩm tự mở nắp.

Một số thiết kế sử dụng cảm biến hồng ngoại thụ động để nhận biết sự thay đổi bức xạ nhiệt khi có người đi vào vùng quan sát. Các thiết kế khác phát tia hồng ngoại và nhận tín hiệu phản hồi hoặc sự hiện diện trong vùng phát hiện. Vì vậy, không phải mọi bồn cầu có cảm biến hồng ngoại đều hoạt động theo cùng một nguyên lý.
Ở một số dòng thiết bị, cảm biến vi sóng phát sóng vô tuyến công suất thấp và phân tích tín hiệu phản hồi để nhận biết chuyển động hoặc sự tiếp cận. Tùy thiết kế, độ nhạy có thể điều chỉnh để phù hợp không gian phòng tắm. Đây là một phương án kỹ thuật, không phải trang bị mặc định trên tất cả bồn cầu thông minh.
Bồn cầu còn có thể trang bị cảm biến tại bệ ngồi hoặc cảm biến đo khoảng cách nhằm xác định trạng thái sử dụng, hạn chế thao tác đóng nắp hoặc xả nước không đúng thời điểm. Những cảm biến này có thể phối hợp với tính năng mở nắp, nhưng không đồng nghĩa một cảm biến duy nhất đảm nhiệm mọi chức năng.
Khoảng cách phát hiện, thời gian chờ và khả năng điều chỉnh thay đổi theo sản phẩm. Không có một ngưỡng cố định áp dụng cho mọi thương hiệu hoặc mọi mẫu máy.
Tín hiệu cảm biến phụ thuộc vào môi trường và vị trí lắp đặt. Với cảm biến dựa trên nhiệt, nhiệt độ phòng cao, ánh nắng chiếu trực tiếp hoặc nguồn nhiệt gần thiết bị có thể làm giảm độ chính xác. Với các thiết kế có vùng phát hiện rộng, người đi ngang cửa phòng tắm cũng có thể làm nắp mở ngoài ý muốn.
Nếu nắp không tự mở, nên kiểm tra lần lượt việc bật chế độ AUTO OPEN/CLOSE, nguồn điện, tình trạng che khuất vùng cảm biến và việc người dùng đã đi vào đúng vùng phát hiện hay chưa. Một số thiết bị còn có khoảng chờ ngắn sau thao tác đóng nắp để ngăn nắp mở lại liên tục.
Bồn cầu thông minh tự mở nắp phát hiện người dùng bằng cảm biến hiện diện, nhiệt hoặc chuyển động rồi điều khiển cơ cấu nâng hạ nắp. Khả năng phát hiện không đồng nghĩa với việc nhận dạng danh tính. Để biết thiết bị cụ thể sử dụng cảm biến nào và điều chỉnh được đến mức nào, cần đối chiếu tài liệu kỹ thuật đúng model.