IPX4 là cấp bảo vệ chống nước bắn từ mọi hướng của vỏ thiết bị, theo hệ thống mã IP trong tiêu chuẩn IEC 60529. Ở cấp này, nước bắn vào vỏ từ bất kỳ hướng nào không được gây tác động có hại trong điều kiện thử nghiệm quy định. Vì vậy, IPX4 thường được diễn giải ngắn gọn là “chống nước bắn”, không phải “chống thấm tuyệt đối”.
Cách đọc ký hiệu IPX4 gồm ba phần: “IP” là mã phân loại mức bảo vệ của vỏ; “X” cho biết cấp bảo vệ trước vật rắn, bụi không được chỉ định trong ký hiệu này; số “4” là cấp chống nước bắn. Chữ X không có nghĩa thiết bị chắc chắn không chống bụi.

Với điều kiện lắp đặt và sử dụng đúng hướng dẫn, thiết bị có IPX4 phù hợp để cân nhắc tại vị trí có nguy cơ bị nước bắn hoặc văng vào trong sinh hoạt thông thường. Ví dụ, nước từ thao tác rửa tay có thể bắn vào vỏ đèn gương, hoặc những giọt nước văng lên bề mặt một thiết bị điện đặt gần khu vực lavabo.
Điểm cần hiểu là đánh giá IPX4 áp dụng cho vỏ thiết bị trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn. Nó không bảo đảm mọi khe nối, đầu dây, ổ cắm, phụ kiện lắp thêm hay mối ghép sau thi công đều được bảo vệ tương đương. Độ an toàn thực tế còn phụ thuộc cấu tạo sản phẩm, vị trí lắp và chất lượng thi công.
IPX4 không xác nhận khả năng chịu tia nước phun thành dòng mạnh, rửa trực tiếp bằng vòi áp lực hay ngâm thiết bị trong nước. Chẳng hạn, không nên mặc định có thể xịt vòi sen liên tục vào thiết bị IPX4 hoặc dùng vòi phun áp lực để vệ sinh thiết bị chỉ vì trên nhãn có ký hiệu này.
IPX4 cũng không chứng minh thiết bị có thể hoạt động an toàn khi bị hở điện, lắp sai hướng, gioăng bị hỏng hoặc vỏ bị nứt. Khả năng chống nước có thể giảm sau va đập, xuống cấp vật liệu hoặc thao tác tháo lắp không đúng cách.
|
Ký hiệu |
Ý nghĩa chính |
Điều không nên suy diễn |
|
IPX4 |
Bảo vệ trước nước bắn từ mọi hướng |
Không mặc định chịu được tia nước mạnh hoặc ngâm nước |
|
IPX5 |
Bảo vệ trước tia nước phun vào vỏ |
Không mặc định phù hợp để ngâm nước |
|
IPX7 |
Bảo vệ trước tác động của ngâm tạm thời theo điều kiện thử nghiệm |
Không tự động chứng minh chịu được tia phun theo thử nghiệm IPX5 |
|
IP44 |
Cấp 4 đối với vật rắn và cấp 4 đối với nước |
Khác IPX4 ở chỗ có công bố thêm mức bảo vệ vật rắn |
Các cấp chống tia nước và chống ngâm dùng điều kiện thử khác nhau. Vì vậy, khi cần bảo vệ trước nhiều kiểu tiếp xúc với nước, hãy kiểm tra đầy đủ cấp IP và tài liệu kỹ thuật, thay vì suy luận một chỉ số có thể thay thế mọi chỉ số khác.
Phân biệt vị trí chỉ có hơi ẩm, vị trí dễ bị giọt nước bắn và vị trí có thể chịu dòng nước trực tiếp. Với thiết bị điện gần bồn rửa, gương hoặc khu vực tắm, phải xem vị trí lắp cụ thể và yêu cầu an toàn điện tại khu vực đó; IPX4 không phải giấy phép lắp ở mọi nơi trong phòng tắm.
Tìm ký hiệu IP trên nhãn, tài liệu kỹ thuật hoặc hướng dẫn lắp đặt. Kiểm tra xem mức bảo vệ áp dụng cho toàn bộ thiết bị hay chỉ một bộ phận, có phụ thuộc tư thế lắp, nắp che hoặc gioăng kín không. Với đèn, quạt, gương thông minh và thiết bị điện khác, cần tuân thủ thêm yêu cầu về nguồn điện, đấu nối và vị trí lắp đặt.
Không dùng vòi áp lực để xịt trực tiếp khi nhà sản xuất không cho phép. Ngắt nguồn trước khi vệ sinh thiết bị điện theo đúng hướng dẫn, dùng cách làm sạch được khuyến nghị và kiểm tra dấu hiệu hư hại ở vỏ, gioăng, đầu nối. Nếu cần lắp ở khu vực thường xuyên bị nước phun trực tiếp, nên chọn sản phẩm có cấp bảo vệ và điều kiện sử dụng phù hợp hơn, đồng thời tham khảo thợ điện có chuyên môn.
IPX4 thể hiện khả năng bảo vệ vỏ thiết bị trước nước bắn từ mọi hướng, phù hợp để đánh giá nguy cơ nước văng trong nhà tắm. Tuy nhiên, chỉ số này không tương đương chống tia nước mạnh hoặc ngâm nước; quyết định lắp đặt vẫn phải dựa trên vị trí thực tế, hướng dẫn của nhà sản xuất và yêu cầu an toàn điện.